كيوان مهرگان: بيش از سه ساعت برنامه‌هاي متنوع همايش پويش دعوت از خاتمي بارها لبخند را بر لبان حاضران نشاند و دو بار همراه با سخنان بغض‌آلود ليلا حاتمي بازيگر مشهور سينما و نماهنگي از سخنان خاتمي اشک را بر گونه‌هاي حاضران حامي نامزدي خاتمي جاري کرد. 48 ساعت بعد از آن‌که سيدمحمد خاتمي تبيين مباني اصلاحات را کليد زد، يک هزار و پانصد پويشگر دعوت از سيدمحمد خاتمي با فراخوان «پويش (کمپين) دعوت از خاتمي» در مسجد امير‌المومنين تهران گرد هم آمدند تا با برگزاري همايشي متنوع و متفاوت احتمال حضور خاتمي در دهمين دوره انتخابات رياست جمهوري را افزايش دهند. در کنار اين پويشگران که اکثريت قريب به اتفاق آن‌ها را جوانان تشکيل مي‌دادند، چهره‌هاي ممتاز در حوزه‌هاي گوناگون با حاضر شدن در پشت تريبون اين همايش، ضمن اعلام موضع درباره وضعيت جاري کشور خواستار حضور خاتمي در انتخابات و اعلام کانديداتوري وي شدند.

سعيد حجاريان، که مجري برنامه او را تئوريسين و جانباز اصلاحات معرفي کرد، اگرچه به دليل همزماني درمانش امکان حضور در مراسم را نيافته بود اما پيامي با عنوان «خاتمي بين‌المحذورين» به سعيد شريعتي داده بود تا نظرش را درباره نامزدي خاتمي اعلام کند. حجاريان در پيام خود نوشته بود؛ اگر خاتمي به عنوان نامزد دموکراسي‌خواهان در صحنه رقابت انتخابات رياست جمهوري حاضر شود و آن را در برنامه و عمل خود منعکس کند، حمايت و رأي به او، به وظيفه ملي و اخلاقي تبديل مي‌شود.

حجاريان در بخشي از پيام خود استدلال موافقان حضور خاتمي را مورد توجه قرار داده و نوشت در شرايط کنوني، حفظ نيک‌نامي و شانه خالي کردن از مسووليت براي کسي که وظيفه ملي و ديني دارد، جايز نيست. وي با بيان اين‌که تا آنجايي که چشم‌انداز نشان مي‌دهد، شرايط اقتصاد جهاني رو به رکود است، خاطرنشان کرد؛ کشور براي نجات از بحران اقتصادي به دولتي باکفايت و کارشناس نيازمند است که بتواند سياست کمربندهاي سفت را اعمال کند و مردم هم به اين سياست او اعتماد داشته باشند. خاتمي نشان داده است که مي‌تواند رئيس چنين دولتي باشد.

حجاريان با اشاره به وجهه خاتمي ميان روشنفکران و جمع کثيري از روحانيون اظهار داشت؛ خاتمي مي‌تواند با بسيج آنها رابطه سالمي ميان دولت و ملت برقرار کند چون گروه‌هاي يادشده با مقايسه خاتمي و ديگران درک مي‌کنند که کرامت انساني در دولت وي بيشتر رعايت خواهد شد.

عضو ارشد شوراي مرکزي جبهه مشارکت ايران اسلامي ادامه داد؛ اکنون روشن شده است که کارنامه خاتمي به خصوص در وجه اقتصادي و سمت‌گيري‌هاي آن کارنامه موفقي بوده است و اگر اين جهت‌گيري‌ها تداوم مي‌يافت، ممکن بود در وضعيت کنوني که جهان در بحران اقتصادي فرو رفته است، فشار چنداني به مردم وارد نيايد. همچنين وجهه فرهنگي ايشان باعث شد در زمينه‌هاي مختلف هنر و موسيقي و فيلم، شاهد شکوفايي عظيمي باشيم. همچنين در پيشبرد برنامه دموکراتيزاسيون به رغم موانع بيروني و ناتواني‌هاي دولت وي به هر حال دستاوردهايي مانند اصلاح سيستم ضداطلاعات، وزارت کشور، وزارت خارجه و تشکيل نهادهاي مدني داشته‌ايم. البته همه اين‌ها وقتي برجسته مي‌شود که با عملکرد دولت فعلي مقايسه شود.

سعيد حجاريان در ادامه پيام خود به موانع خاتمي اشاره کرد و گفت؛ چنان‌که در دوره قبلي نشان داده شد خاتمي از رسانه بي‌بهره است و رسانه ملي به عنوان مانعي بر سر راه وي عمل مي‌کند. از آن سو شبکه‌هاي ماهواره‌يي گسترده‌يي با قدرت فراوان در اين چند ساله به وجود آمده‌اند که به همراه اينترنت تخم يأس را عليه خاتمي مي‌پراکنند. وي آنگاه به موقعيت خاتمي در اين شرايط متضاد اشاره داشت که خاتمي ميان منگنه‌يي قرار خواهد داشت که توان پاسخگويي به هيچ يک از آنان را پيدا نخواهد کرد. وي ادامه داد؛ خاتمي روانشناسي خاص خود را دارد و در هشت سال دوران رياست جمهوري خود فرصت‌هايي را از دست داده است. لذا نوعي جو بي‌اعتمادي ميان وي و بخشي از روشنفکران پديد آمد. خاتمي بيشتر تمايل دارد که با بوروکرات‌ها و تکنوکرات‌هاي کابينه‌اش مشورت کند و آن‌ها براي حفظ موقعيت خود وي را به ورطه کانفرميست مي‌کشند.

او اگر خود را به جنبش اصلاحي پيوند بزند ولو آنکه جايي موتورش خاموش شود، اينرسي جنبش دوباره موتور را روشن خواهد کرد و وي مجبور است به عنوان رهبر اصلاحات به وظايف خود عمل کند. اين فعال سياسي با بيان اين‌که در دوم خرداد جنبش دانشجويي به شدت فعال بود و يکي از علل مهم جمع‌آوري رأي براي خاتمي همين جنبش بود، ادامه داد؛ اما اکنون اين جنبش ديگر وجود ندارد. در عوض تحريميون وجود دارند که معتقدند نظام، تصميم خود را براي بقاي احمدي‌نژاد گرفته و هر تلاشي بيهوده است. حجاريان در پايان پيام خود تاکيد کرد؛ اگر خاتمي به عنوان نامزد دموکراسي‌خواهان در صحنه رقابت انتخابات رياست جمهوري حاضر شود و آن را در برنامه و عمل خود منعکس کند، حمايت و رأي به او به وظيفه ملي و اخلاقي تبديل مي‌شود.

مصطفي ملکيان، روشنفكر برجسته ايراني نيز بار ديگر از ضرورت نامزدي خاتمي دفاع کرد. وي در توضيح دفاع از ضرورت نامزدي خاتمي گفت؛ آقاي خاتمي در پيشگاه وجدان خود و در پيشگاه مردم، چه بسا مردم جهان در صورت نيامدن به صحنه، عذاب وجدان خواهد داشت. هم ايشان و هم همه ما اين استدلال را خواهيم داشت که اگر در اين اوضاع به ميدان مي‌آمدند، شايد کارها درست مي‌شد. بنابراين ايشان راهي جز ورود به صحنه ندارند و تنها نامزدي هستند که در هر حال پيروزند. وي افزود؛ آمدن آقاي خاتمي اگر هيچ کاري هم نکند، حداقل يک سود دارد و آن اين‌که مردم از اوضاع و احوال خود با خبر مي‌شوند و اين نکته بسيار مهم است. اميدوارم آقاي خاتمي آنچه همه دوستداران ايشان خواسته‌اند، بخواهند.

عليرضا علوي‌تبار از روشنفکران و نويسندگان جريان اصلاح‌طلب نيز در سخنان کوتاهي دلايل ضرورت نامزدي خاتمي در انتخابات را برشمرد. وي با بيان اين‌که خاتمي وظيفه اخلاقي براي حضور در عرصه انتخابات دارد، تاکيد کرد؛ بقا، توسعه همه‌جانبه و تعالي اخلاقي و معنوي بدون دموکراسي ممکن نيست و هر ايراني وطن‌دوستي بايد از هر تلاشي براي گذار به دموکراسي دفاع کند، هرچند اين تلاشي کوچک باشد. وي با برشمردن وظايف خاتمي در صورت حضور در مسند رياست جمهوري تاکيد کرد؛ کاري که خاتمي مي‌تواند بکند، دموکراتيزه کردن قوه مجريه است و همچنين مي‌تواند به عنوان نماينده خواسته‌هاي دموکراتيک در درون حاکميت عمل کند. وي گفت؛ خاتمي نماد و نشانه حداکثر ظرفيت نظام براي دموکراتيک شدن است و کسي است که مي‌تواند ترکيبي از نيروها را بسيج کند. همچنين خاتمي به صورت بالفعل مي‌تواند با نامزدهاي اصولگرا بيش از پنج ميليون فاصله داشته باشد. بنابراين معتقديم خاتمي بهترين گزينه است که مي‌تواند بيايد و وظيفه اخلاقي براي حضور دارد.
 
محمدعلي موحد با اشاره به طرح موضوعاتي نظير هولوکاست در سه سال گذشته گفت؛ بررسي موضوع هولوکاست به عهده مورخين است. بنابراين اگر يک مسوول اجرايي هم مي‌خواهد در اين باره اظهارنظر کند، بايد بعد از دوران مسووليتش ابراز شود تا اگر مضراتي هم از اين اظهارنظر ايجاد مي‌شود، بر مردم تحميل نشود. اين پژوهشگر و استاد تاريخ ايران در ادامه گفت؛ برخي مسائل مطروحه کنوني و عدم موفقيت‌هاي اصلاح‌طلبان در انتخابات اخير را نبايد به شکست اصلاحات تعبير کنيم بلکه اين مسائل نيازي بود در جهت تکميل اصلاحات. وي افزود؛ پرچم اصلاحات به رغم آمد و رفت دولت‌ها همچنان در اهتزاز است و به فعاليت خود ادامه مي‌دهد. شاخصه‌هاي حضور خاتمي در انتخابات آينده استيفاي حقوق کشور در عرصه بين‌المللي و در زماني است که ما به حضور وي به عنوان رئيس جمهور نيازمنديم.

موحد تاکيد کرد؛ نبايد اجازه دهيم برخي حرکات نفس خاتمي را بگيرد و وي در اتخاذ تصميم براي حضور در انتخابات رياست جمهوري دهم تمرکز لازم را نداشته باشد وگرنه همان بهتر که خاتمي خاطر خود را رنجه نکند و به عرصه انتخابات پاي ننهد.

مجيد انصاري ديگر سخنران اين مراسم ضمن انتقاد از رويکرد صداوسيما مبني بر عدم پوشش برنامه‌هاي جوانان گفت؛ حضور شما جوانان بهترين و بالاترين دليل آمدن آقاي خاتمي است. کساني که به ديانت و سياست آميخته قائل هستند، همان‌طور که حضور جوانان را در مساجد، نشانه پيشرفت معنوي مي‌دانند، از حضور آنان در عرصه سياسي بايد خوشحال باشند. وي افزود؛ اي کاش صدا و سيما براي يک بار هم که شده شور خاص اين جوانان را نمايش مي‌داد و اي کاش موج سوم در همين مدت کوتاه در برخي مطبوعات مورد توهين قرار نمي‌گرفت اما من در اينجا از همه شما تشکر مي‌کنم.

عضو مجمع تشخيص مصلحت نظام با بيان اين‌که در جلسات متعدد مجمع روحانيون مبارز بحث‌هاي گسترده‌يي پيرامون حضور خاتمي در عرصه انتخابات دهم رياست جمهوري شده است، اظهار داشت؛ در اين جلسات تقريباً ادله‌يي که براي ضرورت حضور خاتمي مطرح مي‌شود مورد تائيد اعضاي مجمع نيز هست و بر همين اساس از خاتمي درخواست کرديم در عرصه انتخابات آتي حاضر شود.

وي با تاکيد بر اين‌که بدون تکيه بر انديشه امام (ره) امکان رسيدن به پيشرفت فراهم نمي‌شود، خاطرنشان کرد؛ به همين جهت مجمع روحانيون مبارز مبناي فکري و عملي خود را آرمان‌ها و انديشه‌هاي امام (ره) قرار داده است و با نگاهي که ايشان به دين و مردم داشتند معتقديم خاتمي يکي از فرزندان واقعي مکتب امام است و بيش از بسياري از مدعيان به راه اسلام علوي اعتقاد دارد و مي‌تواند راه امام را با تکيه بر اراده ملت به عنوان صاحبان اين انقلاب پيش ببرد و کشور را به خوبي اداره کند.

عضو مجمع روحانيون مبارز، موانع خاتمي در صورت آمدن و پيروز شدن را کمتر از دوره‌هاي قبل حضور ايشان در قدرت دانست و در بيان اين مطلب تصريح کرد؛ در شرايط فعلي هم نظام و هم احزاب فهميده‌اند که مسير حرکت جز با به رسميت شناختن راي مردم امکان‌پذير نيست.

محمدعلي ابطحي ديگر معاون خاتمي در زمان رياست جمهوري در ضرورت حضور خاتمي به سه نکته اشاره کرد و گفت؛ فکر مي‌کنم آقاي خاتمي تراز تمدن و فرهنگ ملت ايران است پس بايد بيايد. ديگر اين‌که آقاي خاتمي باور دروني به انسان دارد و در ذهن ايشان انسان ابزار نيست، بلکه موجودي تعيين‌کننده سرنوشت خويش است، بنابراين معتقدم اين جامعه به چنين فردي نياز دارد و دليل سوم اين‌که آقاي خاتمي نمي‌تواند کانديدا نشود، چرا که به باور جامعه منتقل شده است که اگر بيايد رأي جامعه را خواهد داشت.

علي پايا نويسنده و استاد دانشگاه فعاليت پويش دعوت از خاتمي را مستمسک قرار داد تا به هموطنان يادآوري کند برخلاف برخي از تصورات رايج در وراي مرزهاي ايران در 30 سال گذشته استانداردهاي دموکراسي ارتقا يافته است. وي گفت؛ متاسفانه در خارج از ايران تصويري که از 30 سال انقلاب ما ترسيم شده مثبت نيست، در صورتي که انقلاب ما پتانسيل‌هاي غني دارد و به همين جهت معتقدم چنين نشست‌هايي نشانه بلوغ دموکراسي در ايران است. پايا با اشاره به اين‌که در زمان خاتمي دموکراسي گام‌هاي بلندي را نه‌تنها در ايران بلکه در منطقه برداشته است، به پويشگران حاضر در جمع گفت؛ حضور شما در اين همايش نمونه برجسته عيني از اين موفقيت است و اگر قرار باشد اين الگو بسط پيدا کند ارائه گفتمان تازه از سوي ما ضرورت دارد.

اين استاد دانشگاه در پايان موضوع دعوت از خاتمي را مورد توجه قرار داد و تصريح کرد؛ حضور مجدد خاتمي در صحنه انتخابات دهم رياست جمهوري يک وظيفه است و ايشان نمي‌توانند برابر مسووليتي که نه‌تنها در ايران بلکه در جهان دارند، بي‌تفاوت باشند.

سهيل محمودي، شاعر، نيز به ديدار گروهي از هنرمندان با آقاي خاتمي اشاره کرد و گفت؛ در اين ديدار به همراه ساعد باقري، کمال تبريزي، حسين خسروجردي، احمدرضا درويش، حسام‌الدين سراج و عبدالجبار کاکايي از آقاي خاتمي خواستيم با ديدگاه‌هاي فرهنگي و انساني خود که جامعه ايراني آماده پذيرش آن است در اين عرصه حضور يابد.

عاطفي‌ترين بخش اين همايش سه ساعته هنگامي بود که ليلا حاتمي بازيگر سينما پشت تريبون قرار گرفت و ايمان خاتمي را به او يادآور شد. ليلا حاتمي با لحني بغض‌آلود که جمعيت حاضر را به شدت متاثر کرده بود، گفت؛ آقاي خاتمي ما از شما مي‌خواهيم به اندازه ايمانتان مصمم باشيد و به خاطر کودکان و کساني که نمي‌خواهند کشور را ترک کنند در انتخابات حاضر شويد.

علي مصفا همسر ليلا حاتمي و بازيگر سينما هم با خواندن شعري از پدرش استاد مظاهر مصفا از خاتمي خواست نامزد انتخابات شود.

در اين همايش بزرگ علاوه بر پويشگران عضو پويش (کمپين) دعوت از خاتمي، شخصيت‌هاي برجسته سياسي، فرهنگي، اجتماعي، هنري، ورزشي، دانشگاهي، روزنامه‌نگاران، خانواده‌هاي شهدا و جانبازان و دانشجويان و فعالان بخش خصوصي حضور داشتند. قرائت شعر طنز نيما دهقاني و پخش ترانه‌هاي توليدي «پويش»، نماهنگي از سخنان خاتمي و گزيده فيلم ديدارهاي اعضاي هسته مرکزي پويش با آيت‌الله موسوي خوئيني، ابراهيم يزدي، بهزاد نبوي، محمدرضا عارف، محمدعلي نجفي،‌ سعيد حجاريان و مصطفي ملكيان از ديگر برنامه‌هاي اين همايش سه ساعته بود.